Starożytność

Akt istnieje w sztuce od zawsze. W starożytnej Grecji był odbiciem idealnego fizycznego piękna, symbolizującym zwycięstwo porządku nad kaprysami natury i szlachetność ludzkiego ducha. Była to forma sztuki, którą posługiwano się, aby ukazać bóstwa, natomiast śmiertelników zawsze przedstawiano ubranych. W średniowieczu zaś nagość identyfikowano z pokusą i grzechem. W teologii chrześcijańskiej nacisk położono nie na przemijający ideał fizyczny, ale na piękno nieśmiertelnej duszy ludzkiej. Wizerunki nagich ludzi były w tym okresie rzadkie i zawsze były to wyobrażenia przedstawiające Pokusę, Sąd Ostateczny czy męki piekielne. W renesansie nastąpił powrót do wszelkich wzorców klasycznych, także do ówczesnej wizji człowieka o pięknym ciele, które obrazuje piękno ducha. W XV-wiecznym Rzymie odkrycie wielu antyczych rzeźb (np. Apolla Belwederskiego czy Wenus Medycejskiej) dało współczesnym artysom modele dla ich sztuki, podczas gdy nowa tolerancja Kościoła dla nauk anatomicznych pozwalała zdobywać nową wiedzę o budowie ludzkiego ciała. Od końca XVI wieku rysunek z natury stał się podstawową częścią artystycznego wykształcenia. Popularność aktu jako tematu utrzymywała się przez cały barok aż po wiek XIX, pomimo, że w osiemnastym stuleciu konkurencję dla aktów zaczęły stanowić pejzaże i scenki rodzajowe, które zdobywały coraz wiekszą popularność. Akt zachował jednak swoje znaczenie, choćby z tego powodu, że był bardzo pomocny przy przedstawianiu tematów o wyższej randze kulturowej - religii, alegorii czy mitologii. Tematyka taka była preferowana głównie przez mecenasów pochodzących z arystokracji i duchowieństwa, totez popularność aktu była różna w różnych rejonach. Łatwiej było go znaleźć w krajach katolickich, takich jak Włochy czy Flandria, albo w krajach o silnej tradycji mecenatu państwowego, jak np. Francja, niż w krajach burżuazyjnych w rodzaju Anglii czy Holandii, gdzie publiczność zdawała się zdecydowanie preferować portrety i malarstwo rodzajowe.


Stałym aspektem, zawsze istniejącym w sztuce aktu na przestrzeni czasu był seksualizm - nieunikniona konsekwencja zarówno przyglądania się nagości, jak i bycia nagim. Problem, jak sobie poradzić z tymże erotycznym czynnikiem zawsze spędzał obrońcom aktu sen z powiek. Artyści od wieków toczyli z publicznością i swymi mecenasami bój o to, co można, a czego nie można na obrazie przedstawić. Jednym z wymyślonych sposobów na uczynienie nagości bardziej "bezpieczną" było wyidealizowanie jej, co umożliwiało rozpatrywanie aktu jedynie z punktu widzenia estetyki i sztuki. Skutecznie pomijano wtedy fakt, że obraz przedstawiał nagie ludzkie ciało, widziane oczami artysty, lecz także zazwyczaj mężczyzny i że pojawienie się w dziele pierwiastka erotycznego było w zaistniałej sytuacji nie do uniknięcia. W ten właśnie sposób szereg dzieł o bardzo zróżnicowanym charakterze można było obdarzyć przynajmniej pozornym szacunkiem.

Począwszy od XVIII wieku zaczęły się pojawiać dzieła stanowiace niemałe wyzwanie dla tradycyjnych poglądów co do tego jak nagość powinna być portretowana i jakie treści ze sobą nieść. I choć neoklasycyzm końca XVIII stulecia próbował przywrócić pryzmat aktu, szukając inspiracji w rzeźbie starożytnej Grecji, to w wieku XIX wyidealizowany akt stracił na znaczeniu. Natomiast w wieku XX akt w ogóle stracił na popularności, lecz pomimo to parę spośród najbardziej szokujących dzieł współczesnej sztuki powstało właśnie w tej konwencji, a ich oddziaływanie zostało jeszcze zwiększone poprzez sposób, w jaki wychodzą naprzeciw naszym oczekiwaniom, często nawet znacznie je przekraczając.

Można wskazać jeszcze jedną różnicę w sposobie przedstawiania obu płci w aktach: zazwyczaj cechą charakterystyczną aktów męskich jest aktywność, dynamiczność, natomiast kobiecych - bierność i delikatność. Podział ten, kluczowy dla antyku, kontynuowany był także w epoce renesansu.

W późniejszym okresie najbardziej typowym rodzajem aktu stała się postać półleżąca, zapoczątkowana przez Odpoczywajacą Wenus Giorgione'a, co było interesującą innowacją, jako że taki typ modeli nie pochodził z czasów starożytnych. Akty meski, takie jak Dawid Michała Anioła Buonarroti, odznaczały się zazwyczaj bardziej zróżnicowanym i zdecydowany charakterem.


Nowożytność

Dziś poprzez pojęcia "akt" rozumiemy najczęściej "akt kobiecy", ponieważ jest on obecnie o wiele bardziej popularny, byćmoże dlatego, że większość artystów i mecenasów sztuki była mężczyznami. Jednak w starożytnej Grecji w sztuce przeważał akt męski, zaś do III wieku p.n.e. akty kobiece, takie jak Wenus z Milo, spotykano rzadko. Przyczyną takiego stanu były prawdopodobnie liczne nierówności w statusie kobiety i mężczyzny w ateńskim społeczeństwie, a miłość homoseksualna uważana była za bardziej wartościową niż miłość heteroseksualna. Akty kobiece pojawiły się w sztuce dopiero, gdy wzrósł status płci żeńskiej wśród społeczeństwa. W okresie renesansu uwaga artystów rozkładała się mniej więcej równo pomiędzy obie płcie, lecz od XVI stulecia pojawia się coraz więcej aktów kobiecych, które do dzisiaj mają dużo większe znaczenie i cieszą się zdecydowanie większą popularnością. 

 Tekst zaczerpnięty z akt w sztuce pl